کلاهبرداری پامپ و دامپ در بازار ارز دیجیتال چیست و چطور اجرا میشود؟
کلاهبرداری پامپ و دامپ در بازار ارز دیجیتال چیست و چطور اجرا میشود؟
پامپ و دامپ (Pump & Dump) طرحی برای دستکاری بازار است که یک سری افراد خاص از روشهای ناجوانمردانه به دنبال کسب سود هستند. در این مطلب، معنی و منظور از اصطلاح پامپ و دامپ را تعریف کرده و به معرفی الگو و نشانه های تشخیص این نوع کلاهبرداری میپردازیم.
منظور از اصطلاح پامپ و دامپ یعنی چه؟
مفهوم Pump & Dump به معنای دستکاری بازار است که دو هدف زیر را دنبال میکند:
- افزایش ناگهانی قیمت یک دارایی، که به سودآوری بالا برای افراد آغازکننده آن منجر میشود.
- ریزش شدید قیمت یک دارایی به خاطر فروش گسترده، که ضرر و از دست رفتن پول سرمایهگذاران جدید را به همراه دارد.
بنابراین باید بسیار مراقب این اتفاقات باشید. اما از آنجایی که پامپ و دامپ توسط سوداگران بیاحساس از طریق ایجاد احساسات کاذب و اشتباه درباره رشد بازار با هدف گرفتن پول دیگر سوداگران انجام میشود، امکان تشخیص آن وجود دارد.
در این مطلب، در سادهترین حالت ممکن به توضیح جزئیات کلاهبرداری Pump & Dump در انواع بازارهای مالی از جمله ارز دیجیتال و خصوصا بازارهای لیکوییدی که دستکاری آنها راحتتر است، میپردازیم. بنابراین میتوان گفت که پامپ و دامپ بیشتر در آلت کوینها اتفاق میافتد و انجام آن در بازار بیت کوین پیچیدگی بیشتری دارد.
کلاهبرداری پامپ و دامپ چگونه اجرا میشود و چه فرقی با هم دارند؟
طرح پامپ و دامپ زمانی رخ میدهد که یک شرکت، کمپانی مالی، گروهی از تریدرها یا نهنگها، یک کمپین تبلیغاتی را با هدف جذب افراد به بازار آغاز کنند. مراحل انجام این برنامه کلاهبرداری بسیار ساده است:
- شما یک دارایی را میخرید.
- سپس دارایی مورد نظر را با صحبت درباره پتانسیلهای تکنیکال آن تبلیغ میکنید.
- منتظر ورود دیگر افراد میشوید.
- دارایی را میفروشید.
- دوباره با یک دارایی دیگر کار را شروع میکنید.
چه کسی قادر به انجام این کار است؟ هر کسی که توانایی دستکاری نظر تعداد زیادی از افراد و شرافت کمی داشته باشد. تعدد پامپ و دامپ در حوزه رمز ارزها بیشتر است، اما امکان اجرای آن حتی در بازارهای بزرگ هم وجود دارد. در این حالت، صندوقهای سرمایه گذاری بزرگ این طرح را در مقیاس کشوری انجام داده و با برپایی کمپینهای تبلیغاتی بزرگ از طریق رسانههای تحت کنترل خود، به شورت و لانگ کردن روی آینده کشور میپردازند.
ایده پامپ و دامپ به معنای انتخاب یک دارایی با ویژگیهای قابل توجه و سپس تبلیغ آن از طریق یک کمپین تبلیغاتی است. این کار با هدف تبدیل کردن آن دارایی به طعمهای برای جذب سرمایه گذاریهای بیشتر انجام میشود، در حالی که خود گردانندگان کمپین، پیشتر مقادیر بالایی از آن دارایی را در قیمتهای بسیار پایین خریداری کردهاند.
از طرفی هم، کمپین تبلیغاتی باید از جذب مخاطبان بزرگ اطمینان حاصل کرده و برای ایجاد فومو یا همان ترس از دست دادن (FOMO)، باعث تشویق فعالیت بیشتر در بازار شود که در نتیجه به خاطر تقاضای بالا برای آن دارایی، افزایش قیمت را در پی دارد. حالا اگر در این مرحله سیگنالهای فاندامنتال دیگری هم این رشد را همراهی کنند که چه بهتر.
در این حالت، افراد بیشتری در بازار مشارکت کرده و با افزایش ورود نقدینگی، خصوصا اگر خرید آن دارایی محدود باشد، رشد قیمت بیشتر خواهد بود. کل این کار به خاطر افزایش قیمت تا جای ممکن، پامپ نام دارد. زمانی که قیمت به میزان مطلوب گردانندگان کلاهبرداری پامپ و دامپ برسد، پوزیشنهای خود را لیکوئید و نقد کرده و از بازار خارج میشوند.
در این مرحله، عرضه دارایی بسیار بیشتر از تقاضای آن شده و قیمت آن شروع به کاهش خواهد کرد. در نتیجه، سرمایهگذارانی که به تازگی دارایی مورد نظر را خریداری کردهاند، با ضرردهی بالایی مواجه میشوند. البته افرادی که زمان بیشتری در بازار بودهاند، ضرردهیهای کم و بیش قابل توجهی (بیشتر یا کمتر از 50 درصد به طور متوسط) خواهند داشت و ضرردهی بقیه افراد بسته به واکنششان به بازار، متغیر خواهد بود. در هر صورت، تنها افرادی که پیش از افزایش قیمت به خرید دارایی اقدام کردهاند سودآوری خواهند داشت.
در گذشته، اجرای طرح پامپ و دامپ بسیار دشوار بود. در بسیاری از مواقع، افراد برای انجام یک P&D موفق، مجبور به تماس با تریدرها، ترغیب کارگزاران به شرکت در یک خرید خاص یا حتی انتشار اخبار خارقالعاده درباره یک شرکت برای افزایش سهام آن بودند. با این وجود، با اختراع کامپیوتر و اینترنت، تحقق این طرحها سادهتر شد. امروزه، یک پروپاگندا میتواند طی تنها چند دقیقه به چندین بازار و یک خبر به گوش کل جهان برسد که در نتیجه، مومنتم این نقشه بزرگتر خواهد بود. بنابراین برای موفقیت یک برنامه پامپ و دامپ، افراد به حقههای دیگری نیاز دارند.
نشانه های کلاهبرداری پاپ و دامپ در بازار ارز دیجیتال
بازار رمز ازها مانند هر بازار دیگری از این خطرات مستثنی نیست. در واقع، بازار ارزهای دیجیتال نه تنها به خاطر فعالیت از طریق اینترنت، بلکه به دلایل زیر بیشتر در معرض اینگونه کلاهبرداریها قرار دارد:
- افراد شرکتکننده در این بازارها عموما آمادگی مالی برای شناسایی اینگونه طرحهای متقلبانه را ندارند.
- برای ممنوعیت پامپ و دامپ در دنیای رمز ارزها هیچ قانونگذاری صورت نگرفته است.
- بنیانگذاران آلت کوینها خودشان از این نوع فریب استفاده میکنند.
- باور گستردهای نسبت به امکان ثروتمند شدن یک شبه از طریق بازار ارزهای دیجیتال در صورت دانستن چگونگی استفاده از فرصت وجود دارد.
بهترین گواه این امر، وجود اسکم، کلاهبرداری و دیگر فعالیتهای غیرقانونی است که با نام رمز ارزها انجام شدهاند.
شاید بتوان انفجار عرضه اولیه سکه (ICO) را یکی از بدترین مثالهای این نوع کلاهبرداریها دانست. اما آنچه که منجر به این پایان غمانگیز شد خود ارزهای دیجیتال یا ICOها نبودند، بلکه دانش کم افراد شرکتکننده در این طرحها، نیت بد گردآورندگان و ناکامی تشخیص نشانههای واضح کلاهبرداری با وعدههای کسب پول آسان بود.
اما ورای این اتفاق، کلاهبرداری پامپ و دامپ در بازار رمز ارزها مشابه دنیای مالی سنتی است و تنها تفاوت، روش و وسعت آن است. با این وجود، آیا تمام P&Dها کلاهبرداری و از پیش طراحی شده هستند؟ خیر، اما این مورد بسیار نادر است. یکی از مثالهای خوب این دست، ارز دیجیتال دوج کوین (DOGE) است. مشاهده چارت این رمز ارز تاریخچه شفافی از وضعیت پامپ و دامپ آن ارائه میدهد. ویژگی عجیب و غریب دوج کوین، ارتباط افزایش قیمت آن با رشد دیگر رمز ارزهاست. نتیجه این است که با صعود قیمت بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال، عموما پامپی هم در جامعه دوج اتفاق میافتد که در نهایت باعث رشد قیمت میشود.
نتیجه این پامپ قیمت چیزی فراتر از «کلاهبرداری بودن» است. پروژه دوج از زمان تولد خود ثابت کرده که صرفا یک میم کوین است. بنابراین مشخص است که یک دارایی مالی متمرکز بر پرداختها یا فعالیتهای مالی واقعی نیست و با ریسک خودتان باید از این ارز دیجیتال استفاده کنید.
آیا طرح های P&D در دنیای رمز ارزها قابل اجتناب هستند؟
بله. با اینکه همیشه افرادی به دنبال سوءاستفاده از تازهواردان هستند، اما این امر به معنای عدم امکان اجتناب از این رویههای کلاهبرداری و متقلبانه نیست. بهترین ابزار برای جلوگیری از به دام افتادن در این برنامهها، آموزش و عدم اعتماد به پیشنهاداتی است که بیش از حد خوب به نظر میرسند. از فومو دوری کرده و به راحتی قادر به اجتناب از این نوع دامها هستید.
قوانین ضد پامپ و دامپ
در بازارهای سهام سنتی، فعالیتهای پامپ و دامپ نظارتشده و ممنوع بوده و اغلب اوقات مشمول جریمه مالی و زندان هستند. در اسپانیا، کمیسیون ملی بورس و اوراق بهادار (CNVM) به دقت روی اینگونه رفتارها در بازارهای سنتی نظارت دارد. به همین علت، اینگونه اقدامات بر اساس قوانین رفتار مالی مجازات میشوند. با این وجود، این قوانین تنها مختص بازارهای سنتی است و ارزهای دیجیتال فعلا خارج از این چارچوب هستند. در حقیقت، این قوانین به خاطر ذات پویای رمز ارزها با آنها همسو نیستند.
بنابراین دانستن نحوه شناسایی این الگوها برای جلوگیری از به دام افتادن یا مشارکت ناآگاهانه در آنها امری ضروری است. دیدهایم که چگونه تیم پشتیبان آلت کوینها اینگونه فعالیتها را به طور مستقیم یا گاهی اوقات به کمک شرکای دیگر، طراحی و مدیریت میکنند.
بنابراین پیش از اقدام به سرمایه گذاری پروژه مورد نظر را شخصا ارزیابی کرده، نحوه کار آن را فرا گرفته و تا زمانی که راه انجام اینگونه اقدامات را نمیدانید، در آنها به سوداگری نپردازید.
تهیه شده در بیت 24
منبع: سایت bit24
برای شروع...