📝مقاله: 💠مفهومی پیچیده به نام "عدالت"
📝مقاله:
💠مفهومی پیچیده به نام "عدالت"
🖊نگارنده: حمید والائی (وکیل پایه یک دادگستری)
Hamid.valai@gmail.com
📌 منتشر شده در فصلنامه فرهنگی و اجتماعی آیدین گله جک، شماره 13، پاییز 1399. (تبریز)
🔶چکیده:
شاید عدالت از واژه هایی هست که هر شخص و جمعیتی تعریفی از آن ارائه می دهد. هر چند که مفهوم "برابری" را بیشتر در تعریف آن به کار می گیرند ولی در بسیاری مواقع، عدالت لزوماً به معنای برابری نمی تواند باشد بلکه شاید در معنی تناسب نیز به کار رود.
در تعریف عدالت، می توان چنین عنوان نمود" "دادن چیزی – حقی – که متعلق به دیگران است به خود آنان" این شاید کوتاهترین تعریف و چه بسا گسترده ترین مفهوم از عدالت باشد. حال شاید آن حق را خود "دیگران" بخواهند و بگیریند و یا اینکه آن "حق" به آنان بازگردانده شود.
عدالت از دیدگاه فلسفه اسلامی عبارت است از قراردادن هر شئی در جای خود. از دیدگاه حقوقی و بلکه اجتماعی شاید بتوان عدالت را معیاری برای نظم دهی به حقوق در نظر گرفت ولی این معیار اگر چه در تعاریف، خوش می درخشد ولی در عمل در بسیاری مواقع، عاجز می ماند.
در تحقیق حاضر سعی بر این گردیده است تا چیستی "عدالت" و مفاهیمی که می توانند در تقابل یا حتی تعامل با آن قرار گیرند مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد.
کلمات کلیدی:
عدالت، برابری، نظم، حقوق، تناسب، آنارشیسم، انصاف، اجتماع.
🔶مقدمه:
از "عدالت" تعاریف و خوانش های مختلفی تا حالا شنیده ایم ولی وقتی پای عمل به میان می آید همواره در اینکه عدالت بتواند در عمل نیز مفهوم خود را به طور کامل نشان دهد یا نه، برخی مواقع عجز و سستی را بر مدافعان خود مستولی می کند.
اگر از شروع حیات به زندگی بشر نگاهی گذرا داشته باشیم، حتی عدالت نیز در گذر زمان، مفهومی سیال به خود گرفته است. یعنی اگر بعضی مفاهیم حقوقی را غیرقابل تغییر بدانیم، برخی از آنها شاید در گذر زمان بوجود آمده اند. بدین وصف می توان گفت که مفهوم و گستره عدالت بنا به فرهنگها و جوامع مختلف می تواند متغیر باشد.
شاید از اولین اشخاصی که نظریه هایی در خصوص عدالت ارائه نمودند بتوان به افلاطون و ارسطو اشاره نمود.
عدالت در برگیرنده مصداقهای مشخصی نمی تواند باشد ولی شاید معیارهایی را بسته به عصرها و جوامع و حتی افراد و در شرایط و مقتضیات زمانی تعریف کند. چه بدین گونه هست که در مسائل تاریخی و ادبی عموماً با موضوع مقتضیات تاریخی و یا خرق عادت می بایست به تفسیر شرایط زمانی مورد بحث اقدام نمود چرا که عدالت و انصاف حاکم بر چنان تفاسیر و مباحثاتی آن را می طلبد.
(متن کامل مقاله در فصلنامه آیدین گله جک موجود بوده و قابل تهیه از طریق سایت فیدیبو و یا دکه های مطبوعاتی می باشد)
برای شروع...