گروه حقوقی آذروکیل

شوراها و شهرداری در کشورهای مدرن

 (نحوه انتخاب اعضای شورا و شهردار و وظایف و مسئولیتهای آنها)

 توام با  پیشنهاد الگوی مناسب برای ایران

*منتشر شده در نشریه تحلیلی -اجتماعی«آیدین گله جک»(آینده روشن) ، شماره اول، فروردین 1396 (تبریز).

(متن کامل در نشریه، قابل تهیه از کیوسکهای مطبوعاتی و کتابفروشی ها)

  حمید والائی

 وکیل پایه یک دادگستری

 Hamid.valai@gmail.com

🔶چکیده:

 توسعه شهری رابطه ای مستقیم با چگونگی مدیریت شهری دارد.  اینکه هر شهری بنا به وضعیت خود از لحاظ اجتماعی، زیرساختهای شهری، اقتصاد و نیازمندی های شهری  به چه روشی اداره و مدیریت شود خود نیازمند تحلیل دقیق و النهایه اجرایی نمودن پیشنهادات کاربردی در آن خصوص می باشد.

 نهاد اصلی مدیریت شهری را می توان تصمیم گیرندگان و مجریان آن در شورای شهر و شهرداری عنوان نمود. البته چگونگی انتخاب اعضای شورا و شهردار خود مقوله ای قابل بحث می باشد .

 بحث اینکه اعضای شوراها و شهرداری ها در شهرهای مختلف دنیا به چه سان انتخاب، تشکیل و به وظایفشان می پردازند در طول زمان و در هر شهری متفاوت بوده و می باشد ولی شاکله اصلی آنها می بایست تبعیت از اصولی مثل شایسته سالاری و دموکراسی باشد هر چند که روش های استفاده از آن اصول می تواند متفاوت باشد.

 در مقاله حاضر سعی بر این خواهد شد علاوه بر نظری گذرا بر تاریخچه مدیریت شهری در کشورهای پیشرفته و ایران، در خصوص روش ها و مدل های مدیریت شهر و انتخاب اعضای شورای شهر و شهردار و همچنین نحوه کارکرد آنها، مباحثی مطرح گردد.

 کلمات کلیدی: شورا، شهر، شهردار، دولت محلی. مدیریت شهری، الگو، مدل.

🔶  مقدمه:

 اصولا برای مدیریت شهری ساز و کار و روش هایی باید وجود داشته باشد تا با کمترین هزینه (هم از لحاظ وقت و هم از لحاظ نیروی انسانی و هزینه) بیشترین بازده و نتیجه را شاهد باشیم. یکی از مولفه های پیشرفت در کشورهای توسعه یافته توجه به همین مقوله می باشد انتخاب متخصصین متعهد و در عین حال مستقل، برنامه ریزی صحیح، اجرای صحیح آن برنامه ها و النهایه توسعه و ارتقای طرح و برنامه ها کارامدترین الگوی انتخاب و مدیریتی در این کشورها می باشد.

  البته نقش اصلی را در این میان عموم مردم ایفا می نمایند چرا که همانها هستند که با انتخاب دقیق خویش، مدیران و به تبع آن مجریانی خوب را برای شهر تعیین می کنند این امر نیز زمانی به منصه حضور می رسد که دولت و دولتمردان دخالتی در امر انتخاب و حتی انتخاب کاندیداها نداشته باشند چرا که اداره شهر جزء مباحث مدیریت شهری می باشد نه مباحث سیاسی و مربوط به دولت و دولتمردان.

 پروسه انتخاب باید از بدو شروع و تبلیغات کاندیداها تا زمان پایان وظایف شوراها و به بیان دیگر پایان مدت دوره دولت محلی، کاملا دموکراتیک و مردمی به پیش رود و در واقع وظیفه دولت می بایست نظارت و جلوگیری از تخلفات احتمالی باشد نه اینکه دخالتی در پروسه مذکور داشته باشد چه بسا با دخالت دولتها، پروسه مذکور از مسیر اصلی خویش خارج شده و دولت محلی را که فلسفه وجودی اش تکیه بر نیازهای شهری و شهروندان و اجرای صحیح برنامه ها باید باشد، متکی بر برنامه ها و سیاستهای دیکته شده دولتمردان خواهد شد.

 توسعه یافتگی شهری وابسته به این امر می باشد که مدیریت شهری چگونه و با چه سیاقی صورت گیرد. سازگار بودن مدیریت شهری با نیازهای شهری نیز خود می بایست مدنظر واقع گردد چرا که بدون در نظر گرفتن آن سازگاری، چه بسا نتایج آن طور که مدنظر مدیران و یا شهروندان بوده است حاصل نگردد.

 شاید شروع مدیریت شهری و یا همان بحث شوراهای شهری بصورت مدرن را بتوان از اوایل قرن بیستم به این طرف مشاهده نمود چرا که در اواخر قرن نوزدهم و با انقلاب صنعتی در اروپا، مقتضیات و نیازهای شهری دگرگون شد. بطور مثال با بوجود آمدن کارخانجات بحثی بنام فاضلاب شهری و مدیریت پسماندها و آبهای سطحی و دفع زباله ها یکی از مقولاتی بود که نیازمند مدیریتی نیرومند و با برنامه بود و یا در بحثهای کلان و توسعه ای، در محیط شهری نیازهای دیگری مطرح می گردید که علاوه بر لزوم تعیین مدیران شهری متخصص (انتخاب اعضای شورای شهر و شهردار)، ضرورت تدوین قوانین و مقررات کارامد نیز احساس می گردید و بدنبال این دگرگونی و تحول شهری بود که علاوه بر تدوین قوانین لازم در داخل کشورها، کنوانسیونهای مختلفی نیز تصویب و تدوین گردید که تاسی و تکیه بر آنها توسط مدیران و مجریان شهری، نتیجه ای مثبت بر محیط پیرامونی داشت و دارد.

 علاوه بر تدوین قوانین در بحثهای مدیریت شهری ، قوانینی لازم دیده می شد که چگونگی انتخاب اعضای شوراها و شهردارها را مشخص و معین کند که در آن خصوص نیز قوانین مختلفی تدوین و به اجرا گذاشته شده و می شود ولی نحوه قانونگذاری و اجرای آن قوانین در کشورها نسبت به همدیگر متفاوت می باشد.

🔶پلان تحقیق:

چکیده

مقدمه

روش تحقیق

اهداف تحقیق

ضرورت  تحقیق

پیشینه تحقیق

الگوهای مدیریت شهری در دنیا

نهاد شورا و شهرداری در کشورهای توسعه یافته

شوراها و شهرداری به عنوان دولت محلی

نقش دولت نسبت به شوراها و شهرداری

نقش قوانین در ساختار شهرداری و شوراها

پیشنهادات تحقیق

نتیجه گیری بحث

منابع